Ograniczenia zwrotu nieruchomości

Niedawno Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, którego konsekwencją będzie znaczące ograniczenie możliwości zwrotu wywłaszczonych przez Państwo nieruchomości. Wyrok ten został ogłoszony w dniu 13 marca 2014 r. do sygn. akt P 38/11.

Aktualnie obowiązujące przepisy umożliwiają żądanie przez byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości jej zwrotu, jeśli zostaną spełnione stosowne przesłanki. Generalnie sprowadzają się one do dwóch sytuacji:

  1. w terminie 7 lat, licząc od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, nie rozpoczęły się prace zmierzające do wykonania celu tego wywłaszczenia;
  2. w terminie 10 lat, licząc od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W/w warunki obowiązują jednak dopiero od 22 września 2004 r. Wątpliwości sądów budził natomiast problem stosowania tych przepisów do wywłaszczeń dokonanych w okresie sprzed obowiązywania powyższych przepisów. Wspomniane przeze mnie orzeczenie TK jest niejako odpowiedzią na te wątpliwości, i to odpowiedzią o zdecydowanie negatywnych konsekwencjach dla byłych właścicieli nieruchomości. Zgodnie bowiem z rozstrzygnięciem TK, w sytuacji, w której do wywłaszczenia doszło przed 27 maja 1990 r., a cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany najpóźniej przed 22 września 2004 r. (i przed złożeniem wniosku o zwrot), nie można stosować aktualnych regulacji prawnych zawartych w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie TK zwrot nieruchomości w takim stanie faktycznym byłby niezgodny z Konstytucją. TK przyjął jako jedną z granicznych dat dzień 27 maja 1990 r., biorąc tym samym pod uwagę fakt komunalizacji mienia państwowego. W tym bowiem dniu własność części nieruchomości należących do Skarbu Państwa przeszła z mocy prawa na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Wydaje się, iż TK zdecydował, iż prawo własności jednostek samorządu terytorialnego powinno zasługiwać na szerszą ochronę – dokładne motywy TK poznamy dopiero po opublikowaniu uzasadnienia wyroku.

Podsumowując, każdy kto utracił swoją nieruchomość przed 27 maja 1990 r., a cel jej wywłaszczenia został osiągnięty co prawda po upływie 10 lat od wywłaszczenia, ale przed 22 września 2004 r. i przed złożeniem wniosku o zwrot, nie może żądać zwrotu takiej nieruchomości. Jeżeli natomiast cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale już po 22 września 2004 r. to droga do zwrotu nieruchomości pozostaje otwarta.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.