Ograniczenia zwrotu nieruchomości

Niedawno Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, którego konsekwencją będzie znaczące ograniczenie możliwości zwrotu wywłaszczonych przez Państwo nieruchomości. Wyrok ten został ogłoszony w dniu 13 marca 2014 r. do sygn. akt P 38/11.

Aktualnie obowiązujące przepisy umożliwiają żądanie przez byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości jej zwrotu, jeśli zostaną spełnione stosowne przesłanki. Generalnie sprowadzają się one do dwóch sytuacji:

  1. w terminie 7 lat, licząc od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, nie rozpoczęły się prace zmierzające do wykonania celu tego wywłaszczenia;
  2. w terminie 10 lat, licząc od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W/w warunki obowiązują jednak dopiero od 22 września 2004 r. Wątpliwości sądów budził natomiast problem stosowania tych przepisów do wywłaszczeń dokonanych w okresie sprzed obowiązywania powyższych przepisów. Wspomniane przeze mnie orzeczenie TK jest niejako odpowiedzią na te wątpliwości, i to odpowiedzią o zdecydowanie negatywnych konsekwencjach dla byłych właścicieli nieruchomości. Zgodnie bowiem z rozstrzygnięciem TK, w sytuacji, w której do wywłaszczenia doszło przed 27 maja 1990 r., a cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany najpóźniej przed 22 września 2004 r. (i przed złożeniem wniosku o zwrot), nie można stosować aktualnych regulacji prawnych zawartych w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie TK zwrot nieruchomości w takim stanie faktycznym byłby niezgodny z Konstytucją. TK przyjął jako jedną z granicznych dat dzień 27 maja 1990 r., biorąc tym samym pod uwagę fakt komunalizacji mienia państwowego. W tym bowiem dniu własność części nieruchomości należących do Skarbu Państwa przeszła z mocy prawa na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Wydaje się, iż TK zdecydował, iż prawo własności jednostek samorządu terytorialnego powinno zasługiwać na szerszą ochronę – dokładne motywy TK poznamy dopiero po opublikowaniu uzasadnienia wyroku.

Podsumowując, każdy kto utracił swoją nieruchomość przed 27 maja 1990 r., a cel jej wywłaszczenia został osiągnięty co prawda po upływie 10 lat od wywłaszczenia, ale przed 22 września 2004 r. i przed złożeniem wniosku o zwrot, nie może żądać zwrotu takiej nieruchomości. Jeżeli natomiast cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale już po 22 września 2004 r. to droga do zwrotu nieruchomości pozostaje otwarta.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.