Zwrot mienia na rzecz gmin wyznaniowych żydowskich

Pomimo rosnącej niechęci społeczeństwa do reprywatyzacji mienia przejętego przez Skarb Państwa po wojnie co jakiś czas pojawiają się orzeczenia korzystne dla byłych właścicieli. Najnowszym przykładem tego typu orzeczeń jest uchwała SN z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt III CZP 28/16.

Tym razem SN zajął się zagadnieniem możliwości zwrotu nieruchomości gminom wyznaniowym żydowskim działającym na terenie RP. W ustawie o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP (dalej u.g.w.ż.) wprowadzono tzw. postępowanie regulacyjne, którego celem jest zwrot gminie lub związkowi gmin własności nieruchomości przejętych przez Państwo w okresie PRL. Postępowanie to dotyczy wyłącznie tych nieruchomości, które były wykorzystywane jako cmentarze żydowskie, synagogi, siedziby gmin, oraz grunty na których znajdowały się budynki  przeznaczone na cele kultu religijnego, działalności oświatowo-wychowawczej i charytatywno-opiekuńczej oraz stanowiły własność tych gmin bezpośrednio przed dniem 1 września 1939 r.

Przedmiotem sporu, który ostatecznie rozstrzygnął SN była wykładnia pojęcia „przejęcie przez Państwo”. Skarb Państwa stanął na stanowisku, iż „przejęcie” to sytuacje, w których Państwo nabyło własność przez wywłaszczenie w trybie administracyjnym. Natomiast w pozostałych przypadkach uzyskania własności – w szczególności poprzez zasiedzenie (przemilczenie) – nie może być mowy o „przejęciu” w rozumieniu u.g.w.ż.

Sąd Najwyższy wyraził odmienny pogląd i przesądził, iż nabycie nieruchomości przez Państwo przez zasiedzenie (przemilczenie) nie uniemożliwia jej odzyskania przez gminę wyznaniową lub ich związek.

Skutkiem powyższego rozstrzygnięcia będzie z pewnością znaczący wzrost postępowań regulacyjnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *