Wadliwa decyzja a związek przyczynowy

Kontynuując wątek z poprzedniego wpisu, chciałbym wspomnieć, iż niestety uzyskanie przez byłego właściciela decyzji stwierdzającej wydanie decyzji wywłaszczeniowej z naruszeniem prawa nie gwarantuje wcale uzyskania odszkodowania za utraconą nieruchomość.

W postępowaniu o odszkodowanie powód musi bowiem wykazać, iż spełnione zostały trzy przesłanki:

  1. istnienie zdarzenia, które doprowadziło do wystąpienia szkody,
  2. powstanie szkody,
  3. istnienie związku przyczynowego pomiędzy tym zdarzeniem, a wystąpieniem szkody.

Udowodnienie dwóch pierwszych przesłanek jest dość proste. Dla wykazania pierwszej przesłanki wystarczające jest przedstawienie ostatecznej decyzji stwierdzającej wydanie decyzji wywłaszczeniowej z naruszeniem prawa.

Natomiast powstanie szkody wiąże się po prostu z utratą własności nieruchomości objętej wadliwą decyzją wywłaszczeniową.

Najwięcej problemów w praktyce sprawia wykazanie trzeciej przesłanki. Ustalenie związku przyczynowego związane jest z uzyskaniem odpowiedzi na pytanie: Czy powód utraciłby własność nieruchomości, gdyby rozstrzygnięcie w przedmiocie wywłaszczenia nastąpiło zgodnie z przepisami prawa?

Należy w tym miejscu wyróżnić dwie sytuacje:

  • organ administracji naruszył w ramach postępowania szereg przepisów proceduralnych. Dla przykładu można wskazać zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, brak doręczenia decyzji stronom, podpisanie decyzji przez osobę, która nie została do tego upoważniona, brak podpisania decyzji.
  • organ administracji błędnie zastosował prawo materialne – np. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości, która ze względu na swój status nie mogła być wywłaszczona zgodnie z zastosowanymi przepisami prawa.

W obu wypadkach były właściciel powinien uzyskać decyzję stwierdzającą wydanie takiej decyzji wywłaszczeniowej z naruszeniem prawa (albo stwierdzającą jej nieważność). Różnica polega na tym, że o ile w drugim przypadku praktycznie pewnym jest, że gdyby organ nie naruszył prawa materialnego, to nie orzekłby o wywłaszczeniu, to w pierwszym przypadku wywłaszczenie i tak mogłoby zostać orzeczone.

Dlatego też w postępowaniu o odszkodowanie sąd powinien zbadać, czy na mocy ówczesnych przepisów dopuszczalne było wywłaszczenie danej nieruchomości. Jeśli odpowiedź będzie twierdząca, to w konsekwencji były właściciel nie uzyska żadnego odszkodowania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.