Kodeks Napoleona podstawą nabycia własności

Witaj,

Niedawno w części serwisów informacyjnych pojawiła się „sensacyjna” wiadomość o możliwości przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości wyłącznie na mocy nieobowiązującego już od dawna Kodeksu Napoleona. Stosowne artykuły pojawiły się m. in. w Gazecie Wyborczej.  Mnie również zaciekawiła ta informacja, gdyż rzadko już zapadają jakiekolwiek rozstrzygnięcia sądowe oparte o akty prawne pochodzące z XIX wieku. Okazuje się, iż o możliwości wpisania się Skarbu Państwa jako właściciel do księgi wieczystej danej nieruchomości na podstawie tego aktu prawnego przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 czerwca 2013 r. do sygn. akt III CZP 29/13.

Kodeks Napoleona obowiązywał na części obecnego terytorium Polski w okresie od 22 lipca 1807 r. do 31 grudnia 1946 r. Mimo, iż został uchylony w dniu 1 stycznia 1947 r. jego przepisy nadal znajdują zastosowanie do sytuacji, które nastąpiły w trakcie jego obowiązywania. Zgodnie natomiast z treścią art. 713 Kodeksu Napoleona „dobra nie mające właściciela należą do państwa”. Jeżeli zatem Skarb Państwa udowodni, że dana nieruchomość nie miała właściciela w okresie przypadającym przed 1 stycznia 1947 r. to tym samym potwierdzi, iż stał się właścicielem tej nieruchomości z mocy prawa. Wykazanie powyższego może być utrudnione, gdyż częstokroć takie nieruchomości nie miały założonej dawnej księgi wieczystej lub nie były wpisane do katastru nieruchomości. Skarb Państwa może się jednak powołać na wszelkie dostępne okoliczności i dokumenty, które mogłyby potwierdzać brak właściciela nieruchomości.

Warto dodać, iż inne akty prawne obowiązujące na ziemiach polskich przed 1947 r. również mogą być podstawą wpisu do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela. Dla przykładu Powszechna Księga Ustaw Cywilnych (AGBG) z dnia 1 czerwca 1811 r. obowiązująca na terenie Cesarstwa Austriackiego przewidywała uznanie pewnych nieruchomości za dobra publiczne i w konsekwencji przyznanie prawa własności do nich państwu.

Cała sprawa w mojej ocenie powinna być traktowana raczej jako prawna ciekawostka. Oczywiście w/w regulacje mają znaczenie dla porządkowania sytuacji prawnej nieruchomości, jednak prawdopodobieństwo, iż odnajdzie się następca prawny właściciela takiej nieruchomości, który miałby prawo kwestionowania jej przejęcia przez państwo z mocy prawa, jest znikome.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.