Druga szansa dla Zabużan

Komisja Ustawodawcza Senatu nie tak dawno temu złożyła projekt nowelizacji ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Propozycja zmian jest odpowiedzią na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. wydanego do sygn. akt SK 11/12.

Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą rekompensatę za tzw. „mienie zabużańskie„, czyli nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z II Wojną Światową, mogą otrzymać wyłącznie byli właściciele lub ich spadkobiercy, którzy spełniają łącznie następujące warunki:

  1. posiadali obywatelstwo polskie w dniu 1 września 1939 r.;
  2. zamieszkiwali na byłym terytorium Polski w dniu 1 września 1939 r.;
  3. zostali wypędzeni lub opuścili to terytorium w związku z wojną.

Wątpliwości budził w szczególności punkt 2 – organy administracji publicznej jak również sądy administracyjne uznawały, iż kryterium zamieszkiwania należy rozumieć w kontekście aktualnego art. 25 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji jedynie osoby, których centrum życiowe znajdowało się w dniu 1 września 1939 r. na tamtym terenie mogły ubiegać się o rekompensatę. W związku z tym osoby, które opuściły tamte tereny w przeddzień rozpoczęcia wojny lub w dniu 1 września 1939 r. przebywały czasowo w innym miejscu, nie miały możliwości uzyskania rekompensaty. Dotknęło to w szczególności osoby, które tymczasowo zmieniły miejsce zamieszkania w związku z pracą lub nauką – co było w ówczesnej Polsce częstą sytuacją.  Trybunał Konstytucyjny uznał, iż ten wymóg jest nazbyt restrykcyjny i jako taki niezgodny z Konstytucją RP.

Skutkiem powyższego wyroku jest projekt nowelizacji, o którym wspomniałem powyżej. Przewiduje on bardzo istotną zmianę – rozszerza krąg osób, które mogą skutecznie ubiegać się o rekompensatę. W praktyce wystarczy, iż dana osoba wykaże, że miała kilka miejsc zamieszkania (a więc miejsc, w których koncentrowało się jej życie, np. miejsce,w którym dana osoba pracuje i miejsce, w którym znajduje się jej dom rodzinny). Co najważniejsze pod kątem praktycznym osoby, którym odmówiono rekompensaty będą miały prawo ponowić swój wniosek w terminie  6 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji.

Ustawodawca nie zdecydował się niestety pochylić nad osobami, które w ogóle nie składały dotychczas wniosku o rekompensatę, gdyż wiedziały, że nie spełniają wymogu opisanego powyżej. W moim przekonaniu osoby te, po wykazaniu, że nie złożyły wniosku z powodu niespełniania warunku zamieszkania, powinny również mieć możliwość złożenia wniosku o rekompensatę w terminie, o którym wspomniałem powyżej. Czy jednak ten postulat zostanie uwzględniony w ostatecznym tekście zmiany?

One comment:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.