Projekt dużej ustawy reprywatyzacyjnej – nowe wywłaszczenie

W ostatnim czasie ze względu na opublikowanie przez MS projektu tzw. „dużej ustawy reprywatyzacyjnej” powrócił temat ostatecznego uregulowania problemu reprywatyzacji. Ze względu na tematykę niniejszego bloga, nie mogłem nie popełnić kilku wpisów zawierających moje uwagi do wspomnianego wyżej projektu. Pierwszego z wpisów nie poświęcę jednak zasadom, warunkom i wysokości wypłaconej rekompensaty za utracone mienie, a […]

Nieważność decyzji a termin przedawnienia odszkodowania

W dnu 13 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie wydał pod sygn. akt III CZP 14/16 uchwałę, która może mieć istotne znaczenie w wielu sprawach dotyczących odszkodowań za niesłuszne wywłaszczenie nieruchomości. Powyższa uchwała została wydana na kanwie następującego stanu faktycznego: powodowie uzyskali w 2000 r. decyzję administracyjną unieważniającą decyzję o odmowie ustanowienia na […]

Zwrot mienia na rzecz gmin wyznaniowych żydowskich

Pomimo rosnącej niechęci społeczeństwa do reprywatyzacji mienia przejętego przez Skarb Państwa po wojnie co jakiś czas pojawiają się orzeczenia korzystne dla byłych właścicieli. Najnowszym przykładem tego typu orzeczeń jest uchwała SN z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt III CZP 28/16. Tym razem SN zajął się zagadnieniem możliwości zwrotu nieruchomości gminom wyznaniowym żydowskim działającym […]

Wrażenia z konferencji „Reprywatyzacja w orzecznictwie sądów”

W dniu 26 lutego 2016 r. w budynku Sądu Najwyższego odbyła się konferencja pod patronatem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego pn. „Reprywatyzacja w orzecznictwie sądów”, na której oczywiście nie mogło mnie zabraknąć. Ze względu na to, jakie kwestie były tam poruszane zdecydowałem się na popełnienie tego wpisu. Głównym przedmiotem wystąpień prelegentów oraz dyskusji był kierunek orzecznictwa […]

Przerwanie biegu przemilczenia co do majątku opuszczonego

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich nie obowiązuje już od 1985 r., jednak nadal istnieje możliwość orzekania przez Sądy o nabyciu własności nieruchomości opuszczonych na warunkach określonych w tym dekrecie na rzecz Skarbu Państwa. Podstawą nabycia własności była instytucja tzw. przemilczenia, która sprowadzała się do uznania, iż po upływie 10 lat […]

Pojęcie „osoby trzeciej” w rozumieniu art. 229 ugn

Kontynuując wątek, o którym wspomniałem w poprzednim wpisie, chciałbym zwrócić uwagę na pojęcie „osoby trzeciej” występujące w treści art. 229 ugn. Właściwe zidentyfikowanie konkretnego nabywcy jako „osoby trzeciej” ma bowiem decydujące znaczenie dla odpowiedzi na pytanie: czy zwrot jest dopuszczalny? Niewątpliwie za „osoby trzecie” należy uznać osoby fizyczne i inne podmioty prywatne (jak np. spółki […]

Kiedy art. 229 ugn nie znajduje zastosowania?

Pozostając w temacie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cel publiczny chciałbym wspomnieć o art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten określa sytuacje, w których byłych właściciel nie uzyska zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, pomimo, iż zostały spełnione wszystkich warunki do tego zwrotu. Zgodnie z jego treścią jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. wywłaszczona nieruchomość została sprzedana (lub […]

Ochrona praw nabywcy priorytetem

15 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę o istotnym znaczeniu dla osób ubiegających się o zwrot wywłaszczonych nieruchomości (sygn. akt III CZP 107/14). Problem, którym zajął się SN sprowadzał się w zasadzie do stwierdzenia, czy umowa na mocy której Skarb Państwa/gmina zbyła uprzednio wywłaszczoną nieruchomość na rzecz osoby trzeciej, pomimo, […]

Stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie zawsze wystarczy

Uzyskanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości na cele reformy rolnej nie jest wystarczające dla odzyskania tej nieruchomości i ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Jest to dopiero pierwszy krok na dłuższej drodze prowadzącej do restytucji mienia. Skutkiem takiej decyzji jest bowiem jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego takiej rażąco wadliwej decyzji. Decyzja nieważnościowa nie […]

Obowiązek wspólnego działania wywłaszczonych uchylony

W dniu dzisiejszym Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok o wyjątkowo istotnym znaczeniu dla wszystkich osób domagających się zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Dotychczas nie było możliwości żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli. W związku z wszczęciem postępowania o zwrot wszyscy współwłaścicieli (lub ich spadkobiercy) musieli porozumieć się co […]