Mienie zabużańskie

Zwrot / odszkodowanie a podatek

Chciałbym dzisiaj zająć się sprawą, o której osoby starające się odzyskać wywłaszczoną nieruchomość często zapominają. Chodzi mianowicie o kwestię opodatkowania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub odszkodowania (wypłacanego, gdy zwrot nie jest możliwy), które to co do zasady powinny być opodatkowane podatkiem dochodowym.

Osoby fizyczne podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych )potocznie PIT). W wypadku zwrotu nieruchomości osoba fizyczna nie ma obowiązku uiszczenia jakiegokolwiek podatku – wynika to z faktu, iż w w rozumieniu ustawy o PIT zwrot nieruchomości jest w istocie przywróceniem prawa własności, a nie jej nabyciem. Nie mamy tu zatem do czynienia z przysporzeniem majątkowym, ale z przywróceniem wcześniejszego stanu majątkowego. Dlatego też osoba, która odzyskała wywłaszczoną nieruchomość nie musi czekać 5 lat, aby ją sprzedać bez konieczności zapłaty podatku. Trzeba jednak uważać, gdy nieruchomość została zwrócona spadkobiercy uprzedniego właściciela nieruchomości. W takim wypadku istotny jest moment śmierci takiej osoby – dopiero po upływie 5 lat od śmierci sprzedaż odzyskanej nieruchomości nie będzie wiązała się z koniecznością zapłaty podatku. W tym wypadku żadnego znaczenia nie ma moment, w którym doszło do zwrotu nieruchomości.

W wypadku uzyskania odszkodowania za nieruchomość, osoba fizyczna również nie musi odprowadzać podatku dochodowego. Takie odszkodowanie jest bowiem objęte zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT lub art. 21 ust. 1 pkt 29 tej ustawy.

Odmienna jest natomiast sytuacja osób prawnych – w wypadku uzyskania odszkodowania za bezprawnie wywłaszczoną nieruchomość, powstaje konieczność zapłaty podatku CIT. W ustawie o CIT próżno bowiem szukać analogicznego zwolnienia do tego z ustawy o PIT. Potwierdził to niedawno Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu do sygn. akt II FSK 1036-1037/12.

Oczywiście przedstawione przeze mnie informacje dotyczą najczęściej występujących sytuacji. W konkretnych sprawach może powstać obowiązek zapłaty przynajmniej od części uzyskanych środków pieniężnych – np. w razie uzyskania odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania.


Zabużanie – odliczanie czas zacząć

Witam Was po długiej przerwie w działalności bloga i od razu przechodzę do konkretów.

Jakiś czas temu pisałem o zmianach w ustawie dotyczącej mienia zabużańskiego, związanych z treścią wyroku TK do sygn. akt S 11/12. Treść wpisu możecie znaleźć tutaj.

W wyniku powyższego wyroku doszło do nowelizacji w/w ustawy, która to na powrót otwiera drogę do żądania wypłaty odszkodowań za mienie pozostawione na wschodzie. W dniu 27 lutego 2014 r. weszła bowiem w życie nowelizacja, na mocy której można żądać wznowienia postępowań zakończonych wydaniem odmownych decyzji, w związku z nieprzebywaniem przez uprawnionych na terenach zabużańskich w dniu 1 września 1939 r. Jeżeli zatem taki był powód, dla którego organy administracji publicznej nie uwzględniły Waszego wniosku o rekompensatę, to do dnia 27 sierpnia 2014 r. powinniście taki wniosek złożyć.

Szansę na pozytywne rozstrzygnięcie mają również osoby, które nigdy wniosku o wypłatę rekompensaty nie złożyły, gdyż miały świadomość, iż w dniu 1 września 1939 r. one lub ich poprzednicy prawni nie przebywali na terenach zabużańskich. Jeżeli osoby te wykażą, iż taki był powód niezłożenia wniosku, to będą mogły otrzymać rekompensaty. Oczywiście pod warunkiem, iż złożą taki wniosek do dnia 27 sierpnia 2014 r.

Niestety w ślad za tą nowelizacją nie postępują prace nad przygotowaniem kompleksowych regulacji dotyczących odszkodowań należnych innym osobom z racji na wypędzenie, ucieczkę lub opuszczenie granic Polski w związku z wojną.


Druga szansa dla Zabużan

Komisja Ustawodawcza Senatu nie tak dawno temu złożyła projekt nowelizacji ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Propozycja zmian jest odpowiedzią na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. wydanego do sygn. akt SK 11/12.

Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą rekompensatę za tzw. „mienie zabużańskie„, czyli nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z II Wojną Światową, mogą otrzymać wyłącznie byli właściciele lub ich spadkobiercy, którzy spełniają łącznie następujące warunki:

  1. posiadali obywatelstwo polskie w dniu 1 września 1939 r.;
  2. zamieszkiwali na byłym terytorium Polski w dniu 1 września 1939 r.;
  3. zostali wypędzeni lub opuścili to terytorium w związku z wojną.

Wątpliwości budził w szczególności punkt 2 – organy administracji publicznej jak również sądy administracyjne uznawały, iż kryterium zamieszkiwania należy rozumieć w kontekście aktualnego art. 25 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji jedynie osoby, których centrum życiowe znajdowało się w dniu 1 września 1939 r. na tamtym terenie mogły ubiegać się o rekompensatę. W związku z tym osoby, które opuściły tamte tereny w przeddzień rozpoczęcia wojny lub w dniu 1 września 1939 r. przebywały czasowo w innym miejscu, nie miały możliwości uzyskania rekompensaty. Dotknęło to w szczególności osoby, które tymczasowo zmieniły miejsce zamieszkania w związku z pracą lub nauką – co było w ówczesnej Polsce częstą sytuacją.  Trybunał Konstytucyjny uznał, iż ten wymóg jest nazbyt restrykcyjny i jako taki niezgodny z Konstytucją RP.

Skutkiem powyższego wyroku jest projekt nowelizacji, o którym wspomniałem powyżej. Przewiduje on bardzo istotną zmianę – rozszerza krąg osób, które mogą skutecznie ubiegać się o rekompensatę. W praktyce wystarczy, iż dana osoba wykaże, że miała kilka miejsc zamieszkania (a więc miejsc, w których koncentrowało się jej życie, np. miejsce,w którym dana osoba pracuje i miejsce, w którym znajduje się jej dom rodzinny). Co najważniejsze pod kątem praktycznym osoby, którym odmówiono rekompensaty będą miały prawo ponowić swój wniosek w terminie  6 miesięcy od daty wejścia w życie nowelizacji.

Ustawodawca nie zdecydował się niestety pochylić nad osobami, które w ogóle nie składały dotychczas wniosku o rekompensatę, gdyż wiedziały, że nie spełniają wymogu opisanego powyżej. W moim przekonaniu osoby te, po wykazaniu, że nie złożyły wniosku z powodu niespełniania warunku zamieszkania, powinny również mieć możliwość złożenia wniosku o rekompensatę w terminie, o którym wspomniałem powyżej. Czy jednak ten postulat zostanie uwzględniony w ostatecznym tekście zmiany?


  • Witaj!

    Cieszę się, że w natłoku informacji, stron, blogów i forów internetowych udało Ci się trafić na mój blog.
    Liczę, iż znajdziesz tutaj szereg interesu-
    jących informacji i staniesz się regularnym gościem.
    Zachęcam Cię do zadawania pytań i komentowania wpisów -
    sprawi to, że mój blog stanie się o wiele bardziej wartościowy i interesujący.

  • Najnowsze komentarze

  • © 1996-2010 Zwrot Nieruchomości. Wszystkie prawa zastrzeżone.
    ,