Projekt dużej ustawy reprywatyzacyjnej – nowe wywłaszczenie

W ostatnim czasie ze względu na opublikowanie przez MS projektu tzw. „dużej ustawy reprywatyzacyjnej” powrócił temat ostatecznego uregulowania problemu reprywatyzacji. Ze względu na tematykę niniejszego bloga, nie mogłem nie popełnić kilku wpisów zawierających moje uwagi do wspomnianego wyżej projektu. Pierwszego z wpisów nie poświęcę jednak zasadom, warunkom i wysokości wypłaconej rekompensaty za utracone mienie, a […]

Czy mogę dochodzić wynagrodzenia za korzystanie ze służebności pomimo jej zasiedzenia?

Z tytułowym pytaniem zwrócił się do mnie niedawno jeden z klientów. Problem dotyczył tego, czy właściciel nieruchomości, która została obciążona służebnością przesyłu (ustanowionej przez zasiedzenie) może żądać wynagrodzenia za korzystanie z tej służebności za okres sprzed daty zasiedzenia? Klient liczył, iż chociaż w części uda mu się zrekompensować straty związane z ograniczeniem jego prawa własności. […]

Nieważność decyzji a termin przedawnienia odszkodowania

W dnu 13 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie wydał pod sygn. akt III CZP 14/16 uchwałę, która może mieć istotne znaczenie w wielu sprawach dotyczących odszkodowań za niesłuszne wywłaszczenie nieruchomości. Powyższa uchwała została wydana na kanwie następującego stanu faktycznego: powodowie uzyskali w 2000 r. decyzję administracyjną unieważniającą decyzję o odmowie ustanowienia na […]

Zwrot mienia na rzecz gmin wyznaniowych żydowskich

Pomimo rosnącej niechęci społeczeństwa do reprywatyzacji mienia przejętego przez Skarb Państwa po wojnie co jakiś czas pojawiają się orzeczenia korzystne dla byłych właścicieli. Najnowszym przykładem tego typu orzeczeń jest uchwała SN z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt III CZP 28/16. Tym razem SN zajął się zagadnieniem możliwości zwrotu nieruchomości gminom wyznaniowym żydowskim działającym […]

Wrażenia z konferencji „Reprywatyzacja w orzecznictwie sądów”

W dniu 26 lutego 2016 r. w budynku Sądu Najwyższego odbyła się konferencja pod patronatem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego pn. „Reprywatyzacja w orzecznictwie sądów”, na której oczywiście nie mogło mnie zabraknąć. Ze względu na to, jakie kwestie były tam poruszane zdecydowałem się na popełnienie tego wpisu. Głównym przedmiotem wystąpień prelegentów oraz dyskusji był kierunek orzecznictwa […]

Co zrobić gdy część działki przeznaczono pod drogę publiczną?

Obecnie gminy coraz częściej decydują się na wprowadzanie na swoich obszarach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (w skrócie mpzp), a powierzchnia terytorium Polski objęta tymi planami ustawicznie wzrasta. Plany te kształtują przeznaczenie gruntów – to od ich treści zależy np. czy konkretna działka może zostać zabudowana czy też nie. W treści mpzp wskazywane są również planowane przez gminę […]

Nie każda decyzja przesądza o dobrej wierze przedsiębiorcy przesyłowego

Niedawno SN poruszył po raz kolejny zagadnienie zasiedzenia służebności przesyłu. Uchwała z dnia 20 listopada 2015 r. (sygn. akt III CZP 76/15) dotyczyła następujących stanów faktycznych: Przedsiębiorca przesyłowy w związku z zamiarem realizacji inwestycji uzyskał decyzje administracyjne wymagane dla realizacji procesu budowlanego (np. decyzję lokalizacyjną, decyzję o pozwoleniu na budowę). Jednocześnie nie dysponował on tytułem […]

Przerwanie biegu przemilczenia co do majątku opuszczonego

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich nie obowiązuje już od 1985 r., jednak nadal istnieje możliwość orzekania przez Sądy o nabyciu własności nieruchomości opuszczonych na warunkach określonych w tym dekrecie na rzecz Skarbu Państwa. Podstawą nabycia własności była instytucja tzw. przemilczenia, która sprowadzała się do uznania, iż po upływie 10 lat […]

Pojęcie „osoby trzeciej” w rozumieniu art. 229 ugn

Kontynuując wątek, o którym wspomniałem w poprzednim wpisie, chciałbym zwrócić uwagę na pojęcie „osoby trzeciej” występujące w treści art. 229 ugn. Właściwe zidentyfikowanie konkretnego nabywcy jako „osoby trzeciej” ma bowiem decydujące znaczenie dla odpowiedzi na pytanie: czy zwrot jest dopuszczalny? Niewątpliwie za „osoby trzecie” należy uznać osoby fizyczne i inne podmioty prywatne (jak np. spółki […]

Kiedy art. 229 ugn nie znajduje zastosowania?

Pozostając w temacie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cel publiczny chciałbym wspomnieć o art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten określa sytuacje, w których byłych właściciel nie uzyska zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, pomimo, iż zostały spełnione wszystkich warunki do tego zwrotu. Zgodnie z jego treścią jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. wywłaszczona nieruchomość została sprzedana (lub […]